BẠCH ĐỒNG NỮ

• Tên khác: Mò trắng, Mò mâm xôi, Bấn trắng
• Tên khoa học: Clerodendrum chinense (Osbeck.) Mabb var. simplex (Mold.) S. L. Chen
• Họ: Cỏ roi ngựa (Verbenaceae)
• Bộ phận dùng: Rễ, lá, hoa

1. PHÂN BỐ

Trên thế giới, cây bạch đồng nữ mọc nhiều ở các tỉnh miền nam Trung Quốc, Philipin, Indonexia. Ở nước ta cây mọc hoang trên khắp cả nước từ miền núi đến đồng bằng.

2. ĐẶC ĐIỂM

Cây bạch đồng nữ là một dạng cây bụi nhỏ cao chừng 1 – 1.5m. Lá cây có hình trứng, dài tầm 10 – 20cm, rộng chừng 8 – 18cm, xung quanh mép lá có răng cưa to, thô. Mặt trên có màu xanh đậm hơn mặt dưới, có lông ngắn, mềm, mặt dưới của lá có màu nhạt hơn, có lông mềm. Cuống lá có dài chừng 8cm.

Hoa của cây mọc thành từng cụm có màu trắng hoặc hồng nhạt, có mùi thơm, mọc thành hình mâm xôi gồm nhiều tán hoa. Đài hoa hình phễu, phía trên xẻ 5 thùy hình tròn 3 cạnh. Tràng hóa có đường kính khoảng 1,5cm, phía dưới có hình ống nhỏ, dài 2,5cm. Nhị hóa nằm trên miệng ống và dài ra bên ngoài. Quả hạch có dạng hình cầu.

Hoa thường ra vào tháng 7 – 8, quả ra vào tháng 9 – 10.

Các thành phần hóa học có ở bạch đồng nữ gồm: flavonoid, tanin, cumarin, axit nhân thơm, aldehyd nhân thơm và dẫn chất amin có nhóm carbonyl.

3. CÔNG DỤNG

Theo nghiên cứu khoa học hiện đại

Theo nghiên cứu vào năm 1968 cho thấy cây bạch đồng nữ có tác dụng hạ huyết áp do giãn mạch ngoại vi. Đồng thời nó còn có tác dụng lợi tiểu, ngăn chặn phản ứng viêm do phenol gây ra trên tai thỏ.

Khi tiến hành thì nghiệm trên động vật, cây bạch đồng nữ cho thấy nó có tác dụng hạ huyết rõ rệt khi 1/2 động vật thí nghiệm huyết áp hạ đột ngột, 1/2 động vật có huyết áp hạ từ từ nhưng kéo dài.

Thí nghiệm trên chuột trắng thì cây có tác dụng trấn tĩnh, không gây ngủ.

Đối với mạch cây có tác dụng trực tiếp gây giãn mạch.

Bên cạnh đó, cây còn được thử nghiệm và chứng minh nó có tác dụng giảm đau hiệu quả. Tác dụng giảm đau này ở cây trước khi ra hoa sẽ mạnh hơn cây sau khi ra hoa.

Trên lâm sàn, kết quả hạ huyết áp thường xuất hiện chậm nhưng rõ rệt. Người sử dụng sẽ cảm thấy dễ chịu, giảm bớt những triệu chứng đau đầu, hoa mắt, mất ngủ.

Ngoài những tác dụng trên thì cây bạch đồng còn gây ra những tác dụng phụ như khô cổ, nôn mửa.

Theo Y học cổ truyền

Tác dụng: cây có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, khu phong, trừ thấp, tiêu viêm.

Công dụng: chữa trị kinh nguyệt không đều, viêm loét tử cung, bệnh phụ nữ, mụn nhọt, viêm mật vàng da, huyết áp cao.