KẾ SỮA

• Tên khoa học: Silybum marianum (L.) Gaertn, họ Cúc Asteraceae
• Tên gọi khác: cúc gai, kế thánh, nhũ kế

1. Phân bố: 

Cây có nguồn gốc châu Âu, hiện nay được phổ biến ở nhiều nơi như miền đông Hoa Kỳ, Nam Mỹ, Châu Phi và Châu Á. Ở nước ta cây cũng được nhập trồng ở các khu đất tốt và khí hậu mát mẻ.

Kế sữa ưa nơi đất tốt, khí hậu mát mẻ

2. Đặc điểm: 

Kế sữa là loại cây thảo cao khoảng 30 – 150cm. Thân cây thẳng, phân nhánh, rễ trụ to và dài. Lá có màu xanh mọc ôm thân. Lá có nhiều đốm trắng dọc theo gân, mép lá có răng dạng gai. Phần gai lá màu vàng và rất nhọn. 

Hoa kế sữa có màu tím đỏ, có gai nhọn. Quả sáng bóng màu đen hoặc xám. Cây ra hoa vào tháng 5 đến tháng 8 của năm thứ hai. Lá và hoa kế sữa được dùng như một loại rau thay thế rau bina. Hạt cây kế sữa có thể dùng rang và sử dụng như hạt cà phê. Nhựa của cây có thể dùng bôi trực tiếp lên da để làm giảm tổn thương do bức xạ.

Lá và hoa kế sữa được dùng như một loại rau

3. Công dụng:

Thành phần hoạt chất chính trong cây kế sữa là silymarin, có tác dụng chống viêm, chống oxy hóa và hạ đường huyết. Hạt giống cây giúp bảo vệ các tế bào gan khỏi hóa chất độc hại. Kế sữa được xem là một trong những loại dược liệu rất tốt cho gan.

• Tăng cường chức năng gan:

Theo nghiên cứu y khoa silymarin với công dụng giảm viêm giúp thúc đẩy sửa chữa tế bào, giảm các triệu chứng do bệnh gan như vàng da, xơ gan, ung thư gan, gan nhiễm mỡ.

Kế sữa dùng dạng uống phổ biến với các bệnh rối loạn gan, tổn thương gan do hóa chất, rượu, nhiễm độc nấm amanita, viêm gan cấp tính hoặc mạn tính. Hợp chất silymarin giữ cho độc tố không bám vào tế bào gan, giúp thải độc gan và trung hòa các gốc tự do.

Kế sữa là dược liệu rất tốt cho gan

• Hỗ trợ bệnh tiểu đường:

Kế sữa là liệu pháp bổ sung hiệu quả giúp kiểm soát bệnh tiểu đường loại 2. Một trong những hợp chất của kế sữa hoạt động như thuốc điều trị tiểu đường bằng việc cải thiện độ nhạy insulin, giảm lượng đường trong máu. Đặc tính chống oxy hóa và chống viêm cũng giúp giảm nguy cơ biến chứng do tiểu đường.

• Bảo vệ xương:

Kế sữa giúp kích thích quá trình khoáng hóa xương, chống lại sự hao tổn xương (nghiên cứu đã được chứng minh bằng các thí nghiệm trên động vật). Đây cũng là liệu pháp hữu ích ngăn ngừa loãng xương ở phụ nữ mãn kinh. 

Kế sữa bảo vệ xương

• Ngăn ngừa suy giảm chức năng não do tuổi tác

Silymarin được chứng minh là có thể ngăn ngừa tổn thương oxy hóa với tế bào não, giúp giảm suy giảm tinh thần. Đây cũng là phương thuốc điều trị bệnh Alzheimer và Parkinson trong hơn hai nghìn năm. 

• Hỗ trợ điều trị ung thư:

Silymarin có khả năng chống oxy hóa, có lợi cho việc điều trị ung thư, tăng hiệu quả điều trị. Kế sữa còn có hiệu quả giảm tác dụng phụ của các phương pháp điều trị ung thư.

Hạt kế sữa rang dùng như cà phê

Lưu ý khi sử dụng:

• Cây kế sữa có thể gây ra dị ứng hoặc một vài tác dụng phụ như: đầy bụng, buồn nôn, tiêu chảy, chán ăn, đau đầu.
• Không sử dụng kế sữa điều trị các trường hợp ung thư như: ung thư vú, tử cung, buồng trứng, lạc nội mạc tử cung hoặc u xơ tử cung. Vì hợp chất silymarin có thể làm tình trạng bệnh nặng hơn.
• Phụ nữ mang thai, cho con bú và trẻ dưới 1 tuổi không nên dùng.
• Kế sữa làm giảm lượng đường trong máu nên người bị tiểu đường cần cận trọng khi sử dụng.